Hazine
Müsteşarlığından: 07.05.2008
EMEKLİLİK PLANI HAKKINDA GENELGE
(2008/14)
Bu genelge 09/04/2008 tarihli ve 26842 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan “Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelik”
(“Yönetmelik”) uyarınca ve “Emeklilik Planları Hakkında Tebliğin Yürürlükten
Kaldırılmasına Dair Tebliğ” nedeniyle,
emeklilik planlarına ilişkin uygulama esas ve usullerini açıklamak üzere
hazırlanmıştır. Bu genelge Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanır.
Emeklilik
planı ve plan kapsamında sunulan fonlar
MADDE 1 - (1)
Emeklilik planı, plan kapsamında sunulan fonların unvanlarını, asgari
katkı payı tutarını, giriş aidatını, yönetim gideri kesintisi, fon işletim
gideri kesintisi ve bu kesintilerin tespitine ilişkin hesaplamalar ile emeklilik
sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin diğer teknik esasları içerir.
(2) Emeklilik
planı kapsamında birden fazla fon katılımcıya
sunulabilir. Emeklilik planı kapsamında sunulan fonlar Sermaye Piyasası
Kurulunca (“Kurul”) kayda alınmış olmalıdır.
(3) Emeklilik planı kapsamında sunulan
fonlar, fon unvanları, varsa fon dağılım oranları ve bu oranlara ilişkin
sınırlandırmalar emeklilik planında belirtilir. Planda kullanılacak fon unvanları Kurulca onaylanmış bulunan fon iç
tüzüklerinde yer alan fon unvanları olmalıdır.
(4) Fon dağılım oranı, emeklilik planı
kapsamında sunulan fonların plan içindeki oransal dağılımını gösterir. Bu
oranlar virgülden sonra altı haneli hassasiyete kadar (xxx,xxxxxx) tanımlanabilir. Fon dağılım oranının asgari ve
azami sınırlarının tayin edildiği hallerde, katılımcının
katkı payının fonlar arasında paylaştırılmasında bu oranlar dikkate alınır.
(5) Fon işletim gideri kesintisine ilişkin
oran emeklilik planında yer alan fonlar için belirtilir.
(6) Emeklilik planı kapsamında sunulan fonların alım
satım işlem tarihlerinde farklılık varsa buna ilişkin uygulama esasları planda
belirtilir.
(7) Emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden önce
şirket hesabına intikal eden giriş aidatı dışındaki ödemelerin
değerlendirileceği fon ile katkı payının ait olduğu katılımcının
tespit edilemediği durumlarda kullanılacak fon, plan içinde tanımlanmamış bir
fon olsa dahi, buna ilişkin uygulama esasları planda belirtilir.
(8) Emeklilik planı kapsamında sunulan fonların alım
satım işlemlerinde uygulanacak esaslar, fon dağılımı değişikliği, emeklilik
planı değişikliği, birikimlerin aktarımı, hesap birleştirmesi, sistemden
ayrılma ve emekliliğe hak kazanım durumlarıyla ilişkilendirilerek
planda belirlenir.
Asgari katkı
payı tutarı
MADDE 2 - (1) Asgari
katkı payı tutarı, emeklilik planına ilişkin veriler ve ekonomik gelişmeler göz
önünde bulundurularak her yıl güncellenir. Güncellemeye ilişkin esas ve usuller emeklilik planında belirtilir.
(2) Asgari katkı payının her yıl güncellenmesine
ilişkin olarak emeklilik planında artış endeksi öngörüsü varsa (TÜFE, ÜFE,
asgari ücret gibi) buna ilişkin güncelleme dönemi ve
bu dönemde kullanılacak endeks planda belirtilir. Asgari katkı payı tutarının
belirli bir endekslemeye tabi tutulmadığı hallerde
plan değişikliği için Hazine Müsteşarlığına (“Müsteşarlık”) başvurulur.
(3) Katılımcının asgari katkı payının altında ödeme yapması durumunda uygulanacak esaslar
emeklilik planında belirlenir.
Katkı
payı
MADDE 3 - (1) Katkı payını aşan ödemeler ve bu ödemelerden
yapılacak kesintilere ilişkin esas ve usuller emeklilik planında belirtilir.
(2) Katılımcının katkı
payının altında ödeme yapması durumunda uygulanacak esaslar emeklilik planında
belirlenir.
(3) TL, döviz veya bir varlığa endeksli ödemeler bir
emeklilik planı içinde birlikte tanımlanabileceği gibi endeksli ödemeler için
ayrı planlar da hazırlanabilir.
(4) Dövize endeksli ödeme yapılması halinde,
ödemelerde kullanılacak kur ve tarihin tespitine ilişkin esaslar planda
belirtilir.
Kesintiler
MADDE 4 - (1) Giriş aidatının tutarı, tahsil edilme şekli ve buna ilişkin
koşullar emeklilik planında belirtilir.
(2) Giriş aidatı peşin, azami bir yıl için taksitlendirilmiş (aylık, 3 aylık, 6 aylık ödeme) ya da tahsilatı beş yılı geçmemek üzere
ertelenmiş olarak bir emeklilik planında birlikte tanımlanabilir veya plan sadece tek bir seçeneği içerebilir.
(3) Giriş aidatının peşin tahsilatının öngörüldüğü
hallerde bu tutar emeklilik planında belirtilir.
(4) Giriş aidatının taksitlendirildiği
hallerde, taksitlendirme koşulları (ödeme sıklığı ve
tutarı) emeklilik planında tanımlanır.
(5) Giriş aidatının ertelendiği hallerde, aşağıdaki
ertelenme koşulları ve uygulama esasları (yıl, oran, tutar ve benzeri)
emeklilik planında tanımlanır.
• Tamamı beş yılı geçmemek üzere
ertelenmiş,
• Bir kısmı peşin bir kısmı ertelenmiş,
• Bir kısmı taksitlendirilmiş,
bir kısmı ertelenmiş,
• Bir kısmı peşin, bir kısmı taksitlendirilmiş, bir kısmı ertelenmiş.
6) Katılımcının bireysel emeklilik sisteminden
ayrılması, farklı şirketlerde bulunan hesapların birleştirilmesi veya
birikimlerin aktarımı durumunda, giriş aidatının birikimden indirimine veya
aynı şirkette bulunan hesapların birleştirilmesi halinde giriş aidatının
tahsiline ilişkin usuller emeklilik planında belirtilir.
(7) Aynı şirketteki bireysel emeklilik hesaplarının
birleştirilmesinde giriş aidatına ilişkin usuller emeklilik planında
belirtilir.
(8) Gruplarda uygulanacak giriş aidatı tutarı ve kesinti
tutarlarının grup büyüklüğü ve benzeri hususlar ile ilişkilendirildiği
hallerde uygulama esasları emeklilik planında belirtilmelidir.
(9) İşveren grup
emeklilik sözleşmesinde sponsor kuruluşun yapacağı
giriş aidatı ödemesine ilişkin uygulama esasları emeklilik planında belirtilir.
(10)
Yönetim gideri kesinti oranı, tahsil edilme şekli ve buna ilişkin koşullar
emeklilik planında belirtilir.
(11) Yönetim gideri
kesintisi yapılırken katkı payının şirkete intikali, eksik ödeme ve benzeri
hususlarda izlenecek yöntem emeklilik planında belirtilir.
(12) Fon işletim gideri kesinti oranı, tahsil edilme
şekli ve buna ilişkin koşullar emeklilik planında belirtilir.
Birikimlerden
indirim
MADDE 5 - (1) Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin (ç) bendine göre bir yıldan fazla ödemeye ara verme
durumunda sabit giderlerin; sistemden ayrılma, farklı şirketlerde bulunan hesapların
birleştirilmesi veya birikimlerin aktarımı durumunda giriş aidatının ödenmemiş
kısmının katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki
birikimlerinden indirimine ilişkin esas ve usuller emeklilik planında
belirtilir.
Hakların
kullanımına ilişkin hususlar
MADDE 6 - (1) Emeklilik planı değişikliğine ilişkin uygulama
esasları ve varsa değişikliğe ilişkin sınırlamalar planda belirtilir.
(2) Katılımcı, fon dağılım oranlarını;
a)
Değişiklik talebinde bulunduğu tarihten itibaren ödeyeceği katkı payı tutarlarını,
b)
Bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerini,
c)
Bireysel emeklilik hesabındaki birikimleri ile değişiklik talebinde bulunduğu
tarihten itibaren ödeyeceği katkı payı tutarlarını
kapsamak üzere
yeniden belirleyebilir. Uygulamaya
ilişkin esas ve usuller planda belirtilir.
(3) Emekliliğe hak kazanan ve birikimlerini kısmen almak isteyen katılımcıya
yapılacak ödemeye ilişkin esas ve usuller emeklilik planında belirtilir.
(4) Yönetmeliğin 21 inci ve 22 nci
maddelerinde belirtilen hususlara ilişkin uygulama esasları emeklilik planında
belirtilir. İşveren grup emeklilik sözleşmesi kapsamında, sponsor
kuruluş tarafından ödenen katkı payları ile bunların getirilerinin
tamamına katılımcı tarafından hak kazanılması için
gereken süre ve orana ilişkin detaylar işveren grup emeklilik sözleşmesinde
belirlenir.
Ayrılmalar
MADDE 7 - (1) Katılımcının vefat veya
maluliyet hali nedeniyle sistemden zorunlu olarak ayrılmasına ilişkin uygulama esasları emeklilik planında
belirtilir. Zorunlu ayrılmalar nedeniyle katılımcılara,
lehdarlara veya kanuni mirasçılara mevzuata aykırı
olmaması, katılımcı lehine olması ve emeklilik
sözleşmesinde yer alması kaydıyla özel haklar tanımlanabilir.
Emeklilik planı
ekleri
MADDE 8 - (1) Emeklilik planına ait ekler tamamlayıcı niteliktedir ve katılımcıya sunulmaz.
Müsteşarlığa sunulan emeklilik planı ekinde aşağıdaki bilgiler yer alır:
a) Emeklilik planının sunulması düşünülen hedef kitle,
hedef kitlenin genel özellikleri, grup emeklilik planı kapsamında grubun yaş,
gelir, cinsiyet ve benzeri durumlarını gösteren grup profili,
b)
Şirketin ulaşmayı hedeflediği büyüklük ve beklenen devamlılık oranlarına
ilişkin öngörüleri,
c)
Emeklilik planının pazarlamasını yapacağı satış kanalları, satış kanallarının
ağırlık yüzdeleri ve adetsel dağılımı, yansıtılması öngörülen ortalama
maliyetler ile emeklilik planının tanıtımına ilişkin öngörülen harcama
kalemleri ve ortalama maliyetleri,
ç) Harcama
analizi; emeklilik planına ilişkin öngörülen giderlere dayanak teşkil eden
harcama kalemleri, tahmini tutarları ve plana yansıtılması varsayılan oran veya
tutarları,
d)
Karlılık analizi; şirketin emeklilik planına ilişkin beklenen nakit akışı,
gelir/gider öngörüleri ve emeklilik planına ilişkin uzun vadeli projeksiyonları
e) Şirket tarafından kurulan
fonların tamamının ya da bir kısmının birden fazla emeklilik planında
tanımlandığı hallerde, farklı risk getiri profiline
sahip katılımcılar için fonların ve fon dağılım
oranlarının seçimine ilişkin alternatifler
Emeklilik
planının tanımlanması ve saklanması
MADDE 9 - (1) Şirket, emeklilik planını, nümerik, dört haneli, ünik olarak
üretilecek numaralar ile numaralandırır. Emeklilik planı, numaralandırmaya ek
olarak özel bir isimle de tanımlanabilir. Emeklilik planına verilecek isimlerde,
08/01/2008 tarihli ve 26750 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Emeklilik Şirketleri Kuruluş ve Çalışma Esaslarına
İlişkin Yönetmeliğin” “İlan, Reklam ve Açıklanacak Bilgiler” başlıklı 18
inci maddesine uygunluk aranır. Grup emeklilik planında, planın
isimlendirilmesi ve içeriği grubu belirtecek şekilde olmalıdır. Benzer özellik
arz eden gruplara yönelik standart plan
hazırlanabilir.
(2) Dövize endeksli ödemeleri içeren emeklilik
planında dövizin sadece bir referans noktası olması ve şirkete döviz bazlı bir
yükümlülük doğurmaması nedeniyle, bu tip planın ismi yanlış bir algılamaya
sebep olmayacak şekilde seçilir.
(3) Yatırım araçlarının, değişik risk düzeylerine
sahip olduğu dikkate alınarak “risksiz”, “güvenli” plan gibi ibarelere yer
verilemez.
(4) Emeklilik planı ve bu
plana ilişkin değişikliklerin tasdikli örneği şirket nezdinde verilen
numaralara göre yapılacak denetimlerde kontrol edilmek üzere sıralı olarak
dosyasında ve elektronik ortamda saklanır.
Emeklilik planının Müsteşarlığa
gönderilmesi
MADDE 10 - (1) İlk defa uygulamaya konulacak emeklilik planı ve bu plana ilişkin
değişiklikler Müsteşarlığın tasdikine tabidir. Tasdiklenmek
üzere Müsteşarlığa gönderilen emeklilik planı ve bu plana ilişkin değişiklikler
üç örnek olarak hazırlanır ve her sayfası şirket tarafından kaşelenerek
şirketi temsil ve ilzama yetkili en az iki yönetici tarafından paraflanır.
(2) Tasdiklenmek üzere Müsteşarlığa gönderilen emeklilik planı
ve bu plana ilişkin değişikliklere ait başvurular, başvuru tarihini takip eden
en geç iki ay içinde sonuçlandırılır. Tasdik edilmiş emeklilik planı ve bu
plana ilişkin değişikliklerin bir örneği şirkete gönderilir.
(3) Tasdik
edilen emeklilik planının ve plan değişikliğinin imzalı halini gösterir
örnekleri ile plan değişikliği sonrası emeklilik planının son hali tasdik tarihinden itibaren onbeş
gün içinde Müsteşarlığa “yoğun disk (CD)” aracılığı ile
“Taşınabilir Belge Biçimi (pdf)” formatında
gönderilir.
(4) Tasdik olunan
emeklilik planının ve plan değişikliğinin imzalı halini gösterir örnekleri
şirketlere verilmiş olan kullanıcı adı ve şifresi kullanılarak “Dosya İletişim
Protokolü (FTP protokolü)” ile “pdf” formatında; emeklilik planının ve plan değişikliğinin,
tasdik edilmiş haline uygun ve metni kopyalanabilir bir örneği de “pdf” formatında ve “FTP protokolü”
ile tasdik tarihinden itibaren onbeş gün içinde Emeklilik Gözetim Merkezi’ne gönderilir.
(5) Emeklilik planında yer alan hususlardan tasdike
tabi olan unsurlar hariç olmak üzere Müsteşarlığa bildirim gerektiren sayı,
tutar, kur, oran gibi unsurlara endekslenerek güncellenen hususlar; yürürlük tarihini de içerecek şekilde
ve söz konusu değişiklik yürürlük tarihinden itibaren onbeş
gün içinde Müsteşarlığa ve Emeklilik Gözetim Merkezi’ne bildirilir.
(6) Giriş aidatı,
yönetim ve fon işletim giderleri, ödemeye ara verme durumunda yapılacak sabit
giderler ve benzeri durumlarda değişiklik yapılabilmesi için emeklilik
sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmaması ve değişikliğin Müsteşarlık
tarafından tasdiklenmesi gerekir. Plandaki fon
işletim gideri kesintisinde değişiklik yapılması halinde eşzamanlı olarak
Kurula emeklilik yatırım fonu içtüzüğünde değişiklik için ve Müsteşarlığa plan değişikliği için başvurulur.
(7) Şirketin,
kurulacak bir veya birkaç fonla ya da grup emeklilik yatırım fonu ile
bağlantılı bir emeklilik planı hazırlaması halinde Müsteşarlıktan emeklilik
planına yönelik uygun görüş alındıktan sonra, Kurula
fon veya grup emeklilik yatırım fonu kurmak üzere başvurulur. Kurul tarafından
fon veya grup emeklilik yatırım fonu kuruluşuna izin verilmesinden ve buna ilişkin
olarak Müsteşarlığa yapılan bildirimden sonra emeklilik planı tasdiklenir.
(8) Bu genelge
hükümlerine göre düzenlenmeyen emeklilik planı ve plan değişiklik başvuruları
şirkete iade edilir.
İptal edilen genelgeler
MADDE 11 - (1) 03/10/2003 tarihli ve 2003/3 sayılı “Emeklilik
Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlara İlişkin Genelge”
ve “14.04.2004 tarihli ve 2004/1 sayılı Emeklilik Şirketlerinin Tasdik Edilen
Emeklilik Planlarının ve Hayat Sigorta Tarifelerinin Elektronik Ortamda Gönderilmesine
İlişkin Genelge” iptal edilmiştir.